Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, hangi damarın etkilendiğine göre değişir. En sık görülenler şunlardır:

• Kol veya bacaklarda ağrı ve güçsüzlük: Özellikle kullanırken ortaya çıkan, kan akışının azalmasına bağlı ağrı ve yorgunluk (kladikasyon). Örneğin kolları kullanırken çabuk yorulma.

• Nabız alınamaması: Damar daralması nedeniyle kol atardamarlarında nabzın zayıf alınması veya alınamaması; bu yüzden hastalık “nabızsız hastalık” olarak da anılır. İki kol arasında tansiyon farkı olabilir.

• Karın ağrısı: Bağırsakları besleyen damarlar etkilenirse, özellikle yemek sonrası karın ağrısı görülebilir.

• Göğüs ağrısı ve nefes darlığı: Kalbi besleyen damarlar etkilenirse, hareketle (yürüme, koşma) ortaya çıkan göğüs ağrısı olabilir.

• Genel belirtiler: Ateş, yorgunluk, halsizlik, kilo kaybı ve eklem ağrıları, özellikle hastalığın erken (iltihaplı) döneminde görülebilir.

Yüksek tansiyon da sık görülür; özellikle böbreği besleyen damarların daralması nedeniyle ortaya çıkabilir.

 

Tanı Nasıl Konur?

Takayasu arteriti, esas olarak damarların görüntülenmesiyle tanınır. Büyük damarlardaki daralma, tıkanma veya duvar kalınlaşmasını göstermek için MR anjiyografi veya BT (tomografi) anjiyografi kullanılır. Giderek artan biçimde, damar iltihabını göstermede PET görüntüleme de kullanılmaktadır. Bazen damar içine boya verilerek yapılan klasik anjiyografi de gerekebilir.

Kan testlerinde iltihap belirteçleri (sedimentasyon, CRP) yükselmiş olabilir; ancak bunlar tek başına tanı koydurmaz. Muayenede kol nabızlarının değerlendirilmesi ve iki kol arasındaki tansiyon farkının ölçülmesi değerli ipuçları verir.

 

Nasıl Tedavi Edilir?

Takayasu arteriti tedavisinin amacı, damar iltihabını söndürmek, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve damar daralmasına bağlı sorunları önlemektir. Tedavi kişiye özel planlanır.

• Kortizon (steroid): Tedavinin temelidir; iltihabı hızla baskılamak için genellikle yüksek dozda başlanır ve hastalık kontrol altına alındıkça yavaşça azaltılır.

• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar: Metotreksat, azatioprin, mikofenolat gibi ilaçlar; kortizon dozunu azaltmak ve hastalığı kontrol altında tutmak için eklenir.

• Biyolojik ilaçlar: Bu tedavilere yeterli yanıt alınamayan olgularda, tosilizumab veya anti-TNF gibi biyolojik ilaçlar kullanılabilir.

• Damar girişimleri ve cerrahi: İleri derecede daralmış veya tıkanmış damarlar için, iltihap kontrol altına alındıktan sonra balon/stent gibi girişimler veya cerrahi (baypas) gerekebilir.